Historia szkoły

Historia szkoły w Grabinach

Historia szkoły sięga pierwszych lat XX wieku. W 1906 roku na łożu śmierci, Wojciech Zarychta w testamencie przekazał ziemię oraz środki materialne na wybudowanie Ochronki, która została przekazana Zgromadzeniu Sióstr Służebniczek. Budowę ochronki zakończono w 1912 roku.

W 1920 roku mieszkańcy Grabin rozpoczęli starania o wydzierżawienie Ochronki na szkołę i przydzielenie do Grabin siostry nauczycielki. Po pozytywnym rozpatrzeniu prośby przez Kurię Biskupią w Tarnowie oraz zgodę ze strony Matki Generalnej Klasztoru Sióstr Służebniczek w Dębicy do Grabin zostały oddelegowane dwie siostry. Maria Porożyńska, która objęła stanowisko nauczycielki oraz towarzysząca jej Siostra Kazimiera zastały budynek w połowie zniszczony w wyniku działań zbrojnych I wojny światowej. Rozpoczęto prace remontowe mające na celu umożliwienie dzieciom rozpoczęcia nauki szkolnej. Dużą inicjatywą wykazał się jeden z mieszkańców wsi – Franciszek Kołeczek, który bezinteresownie wykonał ławki, stoły, szafy, krzesła i wiele innych rzeczy. Za swój wkład w powstanie sali lekcyjnej na pierwszym zebraniu, został on wybrany przewodniczącym Rady Szkolnej Miejscowej.

Siostra Melchiora Porożyńska

Dnia 29/30 września rozpoczęto zapisy do szkoły. Na pierwszy rok nauki 1920/1921 zapisanych zostało 93 dzieci. 1 października 1920 roku młodzież szkolna rozpoczęła naukę w szkole w Grabinach. Rok szkolny zainaugurowała uroczysta msza święta w kościele, którą odprawił ks. Kanonik Jan Puskosz. Wskazał on na wagę obowiązków szkolnych uczniów i rodziców. Mówił: „aby szkoła mogła osiągnąć zamierzony cel powinny iść zawsze w parze trzy zasady: szkoła, kościół, rodzina.” W 1928 roku działalność szkoły została poddana ocenie przez Radcę Szkolnego. Ze względu na uzyskanie pozytywnej oceny oraz zaangażowanie nauczycieli, szkołę przemianowano z 1 klasowej na 2 klasową. Liczba uczniów wyniosłą 160 osób, co wywołało konieczność zorganizowania drugiej sali lekcyjnej. Założenie to zostało zrealizowane przy znacznym udziale hrabiny Jabłonowskiej z Przyborowa. W latach 30 XX wieku w Ochronce w Grabinach pracowało 5 sióstr Służebniczek: S. Melchiora Porożyńska, S. Romana Szwydkówna, S. Feliksa Jaworówna, S. Kanizja Handzlówna, S. Euzebia Barylska.

II wojna światowa

W 1939 roku w szkole pracowały dwie nauczycielki: Maria Porożyńska oraz P. Szczeklik. Od 31 grudnia 1939 roku na miejsce P. Szczeklik, która została odwołana, mianowano K. Więcek. Podczas okupacji niemieckiej edukacja była w znacznym stopniu utrudniona. Zakazano, pod groźbą śmierci, nauczania takich przedmiotów jak: historia, geografia. Siostra Maria uzyskała pozwolenie na dalsze prowadzenie szkoły w Ochronce. Dzięki jej negocjacjom z niemieckim okupantem siostry mogły przez cały okres wojny nauczać takich przedmiotów jak: matematyka, język polski. Ponadto siostry służebniczki pielęgnowały w uczniach miłość do ojczyzny i Boga. Rok szkolny rozpoczynała msza, której towarzyszyły pieśni patriotyczne oraz religijne, a przy okazji wszelkich świąt organizowano akademie.

W sierpniu 1944 roku w wyniku bombardowań i ostrzałów artyleryjskich miejscowość została w znacznym stopniu zniszczona. Przez 5 miesięcy teren Grabin znajdował się w dwóch strefach okupacji. Wojska radzieckie zajęły część Grabin łącznie z Ochronką, w której mieściła się szkoła, druga część, za torami pozostała w rękach niemieckich. Ludność powróciła do wioski w drugiej połowie stycznia 1945 roku. Wznowienie działalności szkoły nastąpiło 9 kwietnia 1945 roku, naukę rozpoczęło wówczas 86 uczniów. Wyposażenie szkoły wykonano z zniszczonych i rozebranych domów mieszkalnych. Od 1 września 1945 roku w Grabinach zaczęła funkcjonować szkoła 7-klasowa, do której uczęszczało 156 uczniów. Ze względu na trudne warunki lokalowe do szkoły w Grabinach uczęszczali uczniowie klas I-V, zaś uczniowie z klas VI i VII uczyli się w zbiorczej szkole w Straszęcinie. W tym też roku grono nauczycielskie powiększyło się o nauczycielkę B. Bojda, która przybyła z Iwierzyc.

Na lata 1950-1953 przypadają liczne reformy między innymi wprowadzenie egzaminów końcowych dla uczniów klas VII, utworzenie w Grabinach szkoły zbiorczej dla uczniów ze szkół niepełnych w Chotowej i Głowaczowej. Dzięki staraniom nowego kierownika szkoły – Jana Chomy oraz Komitetu Rodzicielskiego szkoła zyskała dwie dodatkowe sale lekcyjne, co w znacznym stopniu usprawniło pracę dydaktyczno-wychowawczą.

24 lutego 1954 roku podjęto decyzję o budowie nowej szkoły. W zebraniu, na którym zaakceptowano tą ważną dla mieszkańców wsi inwestycję, uczestniczyli m.in. Stefan Stępień – kierownik Wydziału Oświaty w Dębicy, Adam Wojnar – architekt powiatowy, Jan Choma – kierownik szkoły, Aleksander Piróg – przewodniczący Komitetu Budowy Szkoły oraz 13 członków tego komitetu, a także Walenty Cisło – kierownik budowy. Prace budowlane rozpoczęto 1 kwietnia 1954 roku. Rok 1955 przyniósł kolejne reformy w systemie oświaty – wprowadzono egzaminy na koniec roku szkolnego dla uczniów klas IV-VI, nowością były apele, na których omawiano problemy dydaktyczno-wychowawcze, powołano do życia Organizację Harcerską, której pierwszym przewodnikiem została nauczycielka Maria Osika. 6 listopada 1955 roku uczniowie i ich opiekunowie mogli rozpocząć naukę w nowo powstałych salach lekcyjnych. Na rok szkolny 1955/1956 powołano nowego kierownika szkoły, została nim Zofia Wepsięć. Kolejne lata przyniosły kolejne zmiany na tym stanowisku, kierownikami szkoły zostali kolejno: Czesław Kubalica i Edmund Wróbel.

20 grudnia 1960 roku domy na terenie Grabin, w tym również budynek szkoły otrzymały prąd. W roku szkolnym 1964/1965 liczba uczniów przekroczyła 200 osób, a grono pedagogiczne liczyło 7 nauczycieli.

W lutym 1959 roku powołano do życia Społeczny Fundusz Budowy Szkół, co zapoczątkowało okres rozbudowy szkoły w Grabinach, zakończony w roku 1970.  Działania te podjęto w ramach hasła: „1000 szkół na tysiąclecie państwa polskiego.”